Een werknemer is ziek: wat zijn de rechten en plichten?

Een werknemer die zich ziek meldt: het lijkt een eenvoudige situatie, maar voor zowel werkgever als werknemer gelden duidelijke afspraken.

Wanneer moet een werknemer de werkgever verwittigen? Is een medisch attest altijd verplicht? Hoe lang betaalt u gewaarborgd loon? En wat als dezelfde werknemer kort daarna opnieuw ziek wordt?

Goede afspraken en een correcte opvolging helpen discussies voorkomen. We zetten de belangrijkste aandachtspunten overzichtelijk voor u op een rij.

De werknemer moet zijn ziekte onmiddellijk melden

Een werknemer moet de werkgever onmiddellijk verwittigen wanneer hij of zij ziek is. Dit gebeurt zo snel mogelijk en meestal vóór de start van de werkdag.

De concrete manier waarop de ziektemelding moet gebeuren – bijvoorbeeld telefonisch of per e-mail – legt u best duidelijk vast in het arbeidsreglement.

Is een medisch attest verplicht?

Een medisch attest is niet in elke situatie automatisch wettelijk verplicht. De verplichting kan wel opgenomen zijn in het arbeidsreglement of in een cao.

Wanneer een attest verplicht is, moet de werknemer het binnen twee werkdagen bezorgen, tenzij andere afspraken gelden.

Daarnaast bestaat een vrijstelling waarbij een werknemer maximaal twee keer per jaar voor één ziektedag geen attest hoeft voor te leggen. Ondernemingen met minder dan 50 werknemers kunnen van deze vrijstelling afwijken.

Mag u een controlearts sturen?

Ja. De werkgever mag een controlearts inschakelen om de arbeidsongeschiktheid te laten controleren.

Ook daarom is het belangrijk dat de regels rond ziekte, bereikbaarheid en medische controle duidelijk in het arbeidsreglement zijn opgenomen.

Hoe werkt het gewaarborgd loon voor arbeiders?

Voor arbeiders geldt een anciënniteitsvoorwaarde van minstens één maand.

Tijdens dag 1 tot en met 7 bedraagt de betaling 100% van het loon. Tijdens dag 8 tot en met 14 bedraagt dit 85,88%. Voor dag 15 tot en met 30 wordt de betaling verdeeld: de werkgever staat in voor 25,88% en de mutualiteit komt tussen.

Hoe werkt het gewaarborgd loon voor bedienden?

Voor bedienden geldt geen anciënniteitsvoorwaarde, met uitzondering van contracten vanminder dan drie maanden.

Tijdens de eerste 30 dagen betaalt de werkgever 100% van het loon. Daarna ontvangt de werknemer een ziekte-uitkering via de mutualiteit.

Wat als de werknemer hervalt?

Wordt een werknemer binnen acht weken opnieuw ziek door dezelfde aandoening, dan is er sprake van herval.

In dat geval ontstaat geen nieuwe periode van gewaarborgd loon. Enkel het eventuele resterende saldo van de eerste periode kan nog verschuldigd zijn.

Belangrijke aandachtspunten voor werkgevers

Een laattijdige ziektemelding of een niet tijdig bezorgd attest kan gevolgen hebben voor het recht op gewaarborgd loon.

Zorg daarom dat de regels duidelijk in uw arbeidsreglement staan en dat leidinggevenden weten hoe een ziektemelding moet worden opgevolgd.

Vanaf 2026 ligt er een grotere focus op verzuimbeleid en de opvolging van langdurig zieken, waaronder de re-integratieprocedure en medische overmacht.

Een specifieke regeling in de bouwsector

Bij ondernemingen met minder dan 20 werknemers is een terugbetaling van gewaarborgd loon mogelijk via de patronale vereveningsdienst.

Goede afspraken maken het verschil

Duidelijke interne afspraken voorkomen discussies, een correcte opvolging kan langdurige afwezigheid helpen beperken en goede communicatie is essentieel voor een efficiënt ziektebeheer.

Wilt u uw arbeidsreglement nakijken of hebt u vragen over gewaarborgd loon, herval of langdurige ziekte? Uw payrollconsulent bij PointHR helpt u graag verder.

📄 Download onze gratis onepager

Wilt u de belangrijkste informatie in één oogopslag bewaren? Gebruik de bijhorende PointHR-onepager als praktisch naslagwerk.